Samen sterker in het onderwijs

Werkzaam element | Sociale binding

Sociale activiteiten

Faciliteer informele ontmoetingen tussen studenten.

Door alle drie de instellingen is ingezet op het organiseren van activiteiten om de binding tussen studenten te vergroten. Hier gaat het bijvoorbeeld om introductieactiviteiten, faculteits- of opleidingsactiviteiten, klassenuitjes, studiegerelateerde rondleidingen en excursies, buddysystemen en overige sociale activiteiten. Het faciliteren van (informele) ontmoetingen tussen studenten zorgt ervoor dat studenten een sociaal netwerk kunnen opbouwen en zich gaan identificeren met de instelling, de opleiding en/of het student-zijn. Dit wordt door zowel onderwijsprofessionals als studenten erkend.

Door studieverenigingen in te zetten sluiten activiteiten beter aan

Bij de Universiteit Leiden werd ook aan studieverenigingen gevraagd om activiteiten te organiseren voor alle studenten (niet alleen de leden). Volgens de onderwijsprofessionals werkt dit erg goed omdat de studenten zelf beter kunnen inspelen op wat er speelt bij de studenten.

Studenten willen graag meedoen, maar vinden dat wel moeilijk

Veel studenten hebben echter wel ervaren dat hun instelling na de pandemie niet voldoende heeft gedaan om de binding met de instelling en medestudenten te vergroten en dat er meer georganiseerd had mogen worden. Studenten geven aan dat de activiteiten door de coronapandemie vaak zijn komen te vervallen en dat ze dit gemist hebben. Opvallend is dat studenten een drempel ervaren om aan activiteiten deel te nemen.

“Ik heb met dingen van de uni altijd het idee van, dat doet toch niemand of zo. En het voelt een beetje als een soort ver van je bed show, terwijl, het is gewoon de universiteit waaraan je studeert dus dat is eigenlijk, je hoort er gewoon bij. Maar dat voelt niet zo.”
Student Universiteit Leiden

Studenten zijn dan ook vaak terughoudend om deel te nemen aan activiteiten of gaven aan dat de activiteiten en evenementen niet goed worden gecommuniceerd. Dit onderstreept het belang van het organiseren van voldoende en aansprekende sociale activiteiten, maar ook het promoten van deze activiteiten, zodat de studenten op de hoogte zijn van het aanbod.

Binding met de klas is voorwaardelijk voor deelname aan grote activiteiten

Hoewel studenten instellingsbrede activiteiten zien als een goede manier om een sociaal netwerk op te bouwen, gaven zij aan dat binding in de klas of met een groep medestudenten een voorwaarde is om deel te nemen aan dergelijke activiteiten. Als er geen binding is met een groep van studiegenoten is de drempel erg hoog om deel te nemen aan activiteiten voor de hele instelling.

Betrek studenten actief

Sociale activiteiten versterken de verbondenheid tussen studenten. Vooral kleinschalige, klasgebonden initiatieven, zoals wandelingen, spelavonden of gezamenlijke diners, zorgen voor échte ontmoetingen en vriendschappen. Studenten voelen zich minder eenzaam en meer thuis. De betrokkenheid is groter wanneer zij zelf meedenken en organiseren. Verschillende groepen hebben andere voorkeuren: internationale studenten zoeken inclusieve momenten, eerstejaars willen aansluiting, ouderejaars juist netwerkkansen.

Curriculum

Activiteiten zijn het meest effectief als ze herhaald worden en aansluiten bij de leefwereld van studenten. Wanneer ze onderdeel zijn van het onderwijsprogramma, verlaagt dat de drempel om mee te doen en versterkt het de sociale binding.

De wetenschappelijke literatuur over Sociale activiteiten

Het faciliteren van sociale activiteiten voor studenten onderling, kan voor alle studenten, maar met name voor studenten die behoren tot een minderheidsgroep of voor forenzende studenten, aanzienlijk bijdragen aan hun gevoel van verbondenheid met de instelling en met de opleiding (Deunk & Korpershoek, 2021). Studenten betrekken bij het vormgeven van hun eigen onderwijs zorgt voor geschikter, beter geaccepteerd en effectiever onderwijs (Geurts e.a., 2024). Een student die actiever participeert bouwt ook meer binding met de omgeving op. En dat heeft vervolgens een gunstig effect op studiesucces (Ellfers, 2011)

Aanbevelingen

Stel budget en fysieke ontmoetingsruimtes beschikbaar voor studieverenigingen voor het organiseren van activiteiten gericht op onderling contact en studentenwelzijn.
Varieer in type activiteiten.
Richt de activiteiten (en de evaluatie ervan) ook op studenten die deel uitmaken van subgroepen (zoals “nieuwelingen”, “minderheden”, “parttimers” en studenten met “persoonlijke kwetsbaarheden”).
Betrek studenten actief bij het organiseren van de activiteiten om draagvlak en deelname te vergroten.

Voor de volledige referentielijst, zie het rapport

Download het rapport (PDF)

Aanpakken binnen Sociale activiteiten

Voorbeelden uit de praktijk hoe je sociale binding en welzijn kan vergroten bij studenten.

MET CASUS

Wellbeing Week

Tijdens deze week of dag worden er allerlei workshops en activiteiten georganiseerd rondom het thema welzijn, zoals meditatie en sporten, maar ook sociale activiteiten zoals schaatsen en creatieve activiteiten.

POPcorners

Bij de POPcorners worden allerlei sociale activiteiten en workshops georganiseerd, zoals thema-eetavonden, creatieve clubjes (schilderen, haken, etc.) en een Daily Dutch programma (om Nederlands te leren). Studenten kunnen zelf kiezen waarbij ze willen aansluiten.

Act of Kindness muur

Dit is een muur met kaartjes voor vraag en aanbod, zoals je dit ook in een supermarkt ziet. Op deze kaartjes vragen studenten bijvoorbeeld om een kopje thee te drinken, bieden aan om Chinees te leren, pianoles te geven, of wisselen plantenstekjes uit. Door de muur wordt de studentengemeenschap zichtbaar en kunnen studenten hun netwerk uitbreiden.

Walk and talk

Tijdens de walk and talk worden studenten elke maand aan elkaar gekoppeld om een wandeling te maken. Ze krijgen grappige vragen en gespreksstarters mee. Dit is met name succesvol voor internationale studenten die vaak geen sociaal netwerk hebben als ze in Nederland aankomen.

Failing forward

Studenten delen met elkaar een verhaal over een moment waarop ze gefaald hebben, maar er toch iets van hebben geleerd of het toch iets heeft opgeleverd.

Student buddy’s

Het koppelen van studenten om samen te sporten verlaagt de drempel om te gaan sporten en studenten ontmoeten nieuwe mensen. Studenten worden via een QR-code gekoppeld aan een andere student met dezelfde beschikbaarheid.

Introductieactiviteiten

Aan het begin van de studie worden activiteiten georganiseerd waarbij studenten wegwijs gemaakt worden binnen de instelling en opleiding. Daarnaast is er veel ruimte voor teambuilding en sociale activiteiten. Ook kunnen er meeloop- en open dagen georganiseerd worden na inschrijving zodat sociale integratie en binding kan plaatsvinden vóórdat de studie begint.

HBO, MBO, WO

Tentoonstelling prestatiedruk

Er is een tentoonstelling over prestatiedruk en stress georganiseerd met kunstwerken van studenten en medewerkers. De tentoonstelling werd op meerdere locaties vertoond en zorgde ervoor dat studenten zich er bewust van werden dat ze niet de enige zijn die worstelen met bepaalde thema’s.

Betrek studieverenigingen bij de organisatie van activiteiten

Betrek studieverenigingen bij het organiseren van activiteiten voor alle studenten (ook niet-leden). Studieverenigingen hebben vaak beter zicht op wat er speelt bij studenten en waar behoefte aan is.
Studenten kunnen zelf beter inspelen op wat er leeft bij de studenten. Daarnaast kunnen studieverenigingen vaak ook makkelijker de doelgroep bereiken.

Studentmentoren/buddy’s/peercoaches

De studentmentor is een ouderejaars student die een kleine groep eerstejaars studenten begeleidt (vaak vooral in de eerste maanden van de studie), de studenten wegwijs maakt binnen de opleiding en sociale activiteiten met hen doet.