Studentenwelzijn-aanpak (12)

Werkzaam element | Sociale binding

Verbindende en activerende didactiek

Laat studenten samenwerken in projectgroepjes om de binding met medestudenten te vergroten.

Didactische keuzes hebben een impact op de sociale binding

Een aantal van de genoemde aanpakken heeft betrekking op het curriculum en wat er in de les gebeurt om sociale binding te vergroten. De didactische keuzes die een instelling, opleiding of docent maakt, kunnen namelijk zorgen voor een stimulerend en comfortabel onderwijsmilieu waarin de student zich verbonden, gemotiveerd, geëngageerd en gerespecteerd voelt.

Interactieve lessen zijn een reden om naar school te komen

Zo geven zowel onderwijsprofessionals als studenten aan dat interactievere lessen ervoor zorgen dat studenten meer betrokken worden en een reden hebben om naar colleges te komen. Ook zorgt het ervoor dat studenten gestimuleerd worden medestudenten te leren kennen en samen te werken.

Extra aandacht voor omgaan met elkaar is nodig

Het is volgens onderwijsprofessionals belangrijk dat er in de lessen aandacht is voor contact tussen studenten. Doordat studenten tijdens corona gedurende twee jaar nauwelijks op school zijn geweest, lijken ze het soms moeilijk te vinden zich goed aan te passen in de klas. Extra aandacht voor het contact tussen studenten komt ten goede aan de binding tussen studenten en kan gefaciliteerd worden door in de klas aandacht te hebben voor het groepsproces: leren communiceren, tolereren, respecteren.

In kleine groepen kun je een hechte band opbouwen

Ook wordt het contact tussen studenten vergemakkelijkt als het onderwijs plaatsvindt in kleinere groepen en studenten in vaste groepen worden ingedeeld waardoor ze een hechte band kunnen opbouwen met hun groepsgenoten.

Wisselende projectgroepen vergroten het sociale netwerk

Enkele studenten geven echter aan dat ze het ook waarderen als ze in verschillende groepen moeten samenwerken. Hierdoor krijgen studenten de kans om een sociaal netwerk binnen de opleiding/instelling op te bouwen. Daarbij geven ze aan dat het werken in steeds dezelfde groepen of duo’s het leren kennen van andere medestudenten (zeker ook tijdens online onderwijs) juist kan bemoeilijken. Daarom worden wisselende projectgroepjes (waarbij een docent bepaalt met wie je in een groep zit) door deze studenten gezien als een goede manier om binding te stimuleren.

“En we hebben ook bij elk vak weer andere groepjes en je spreekt zoveel mensen en ik werk nu met zoveel verschillende mensen samen.”

Student Hanzehogeschool

Verschillen tussen studenten moeten niet te groot zijn

Hierbij geven studenten wel aan dat het belangrijk is dat de verschillen tussen studenten (op het gebied van bijvoorbeeld studievoortgang en niveau) niet al te groot moeten zijn. Samen met andere studenten toewerken naar een gezamenlijk eindproduct, waarbij je elkaar kunt helpen, geeft namelijk een gevoel van verbondenheid. Een combinatie van een vaste basisgroep (je klas) en wisselende projectgroepjes zou een mooie compromis zijn waarin studenten zowel worden gefaciliteerd in hun behoefte aan stabiele sociale contacten als kansen krijgen tot het uitbreiden van hun sociale netwerk.

De wetenschappelijke literatuur over Verbindende en activerende didactiek

Er zijn indicaties dat onderwijs in kleine groepen positief kan werken voor het gevoel van verbondenheid van studenten onderling en met staf (Brandl, et al., 2017) en dat het stimuleren van samenwerking tussen studenten bij opdrachten het gevoel van onderlinge verbondenheid positief kan beïnvloeden (Friess & Lam, 2018; Gilken & Johnson, 2019).

Aanbevelingen

  • Benut bij online onderwijs de technische middelen om studenten te laten samenwerken en actief de leerstof te laten verwerken.
  • Evalueer of de didactiek inderdaad verbindend en activerend werkt en als zodanig wordt ervaren.

Voor de volledige referentielijst, zie het rapport

Aanpakken binnen Verbindende en activerende didactiek

Voorbeelden uit de praktijk hoe je sociale binding en welzijn kan vergroten bij studenten.

MET CASUS

Escaperoom

Studenten proberen in kleine groepjes te ontsnappen uit een escaperoom. Daarna gaan ze met elkaar in gesprek over hun samenwerking en de verhoudingen in de groep tijdens de escaperoom. Gedurende het jaar gaan de studenten aan de slag met de ontwikkelpunten die uit dit gesprek naar voren komen.

HBO

Break-out rooms

Om online onderwijs interactiever vorm te geven en studenten meer te betrekken bij het onderwijs, worden studenten tijdens online lessen in break out rooms geplaatst, zodat ze in kleine groepjes aan de slag kunnen met de stof.

HBO, MBO

Kleine groepen

De grote klas wordt opgedeeld in kleinere groepen. Studenten leren hun groepsgenoten kennen, moeten zelf de kar trekken en worden verantwoordelijk gemaakt voor het leerproces. Studenten en docenten durven zich kwetsbaarder op te stellen.

HBO, MBO, WO

Community of Learners

Studenten volgen het onderwijs van het eerste jaar met een vaste groep medestudenten. Zo wordt een community of learners gevormd. Studenten zien elkaar veel, waardoor er een hechte band kan ontstaan.

HBO

Aandacht voor het groepsproces

Studieloopbaanbegeleiders staan stil bij het groepsproces in de klas; Zo leren studenten te communiceren met elkaar, elkaar te tolereren en te respecteren.

MBO

Faciliteiten voor hybride onderwijs

Het organiseren van goede technische faciliteiten, zoals goede microfoons en camera’s, maken het makkelijker om studenten die online aanwezig zijn actief te betrekken bij hybride onderwijs.

MBO

Energizers & sportlessen

Energizers en sportlessen halen studenten uit hun comfortzone en creëren een informelere sfeer in (fysiek en online) onderwijs, waardoor studenten sneller en makkelijker contact maken met elkaar.

MBO